فارسی را درست بنویسیم
سه شنبه, جولای 24th, 2007
تا همین چند وقت پیش مبحث درست فارسی نوشتن برای من محدود شده بود به وقتی کاغذ و قلم دستم بود یا مشغول مطالعه کتابی بودم. به تدریج به این نتیجه رسیدم که حجم نوشته ها و خوانده های فارسی من در کامپیوتر به مراتب بیشتر از کتاب یا کاغذ شده است!
با ایده گرفتن از کاری که Hyper Web کرد، من هم در حمایت از فارسی درست نوشتن، این صفحه را اینجا قرار می دهم. اگر مطلب یا موضوع جدیدی در این زمینه پیدا کردم اینجا اضافه خواهم کرد.
مواردی که خوابگرد و بهمنانه اشاره کرده اند جالب و درست هستند و من توصیه می کنم نوشته های آنها را حتما بخوانید (لینک نوشتههای آنها را در پایین همین صفحه آوردهام).
اما حتما به نکته تکمیلی زیر توجه کنید:
1. در نوشته بهمنانه می خوانیم که بهتر است در برنامه PersianTray Layout از رقمهای هندی (١،٢،٣،…. ) به جای رقمهای عربی (1, 2, 3, …) استفاده شود. باید توجه داشت که موضوع فقط زیبایی یا شکیل بودن نوشته های فارسی نیست. شاید موضوع مهمتر بحث قابل جستجو بودن باشد. موتورهای جستجو مانند Google یا Yahoo سال 2007 را متمایز از ٢٠٠٧ تشخیص می دهند چون در نقشه حروف (character map) که در حافظه کامپیوتر تعریف شده است، رقم های هندی شماره متفاوتی با رقم های عربی دارند. به عنوان نمونه کد یونیکود رقم هندی ٢ معادل U+0662 است در حالیکه رقم عربی 2 دارای کد U+0032 می باشد.
استفاده از ارقام هندی به جای ارقام متدوال عربی باعث می شود که متن شما دیگر قابل جستجو نباشد و منجر به غیر استاندارد شدن نوشته فارسی شما می شود. این مساله به خصوص وقتی اهمیت پیدا می کند که در محیطی مانند محیط ویکیپدیای فارسی مشغول نوشتن باشید. چرا که در چنین محیطهایی مهمترین اولویت جستجوپذیری میباشد.
بعضی از نرمافزارهای ویرایش متن مانند MS Word این امکان را به کاربر میدهند که شیوه نمایش رقمهای فارسی را انتخاب کند (مثلا هندی یا عربی). اما باید توجه داشته باشید که این موضوع صرفا در لایه نمایش (View) بوده و ارقام صرف نظر از اینکه چگونه نمایش داده شوند به صورت عربی ذخیرهسازی می گردند. یعنی قابلیت جستجوپذیری و استاندارد بودن نوشتار فارسی با تنظیمات نمایشی Word از بین نمیرود. اما این موضوع در مورد نوشتار در محیطهای دیگر مانند صفحات وب صادق نیست و در صورتی که تنظیمات صفحه کلید خود را آنگونه که در نوشتار بهمنانه آمده است تغییر دهید، نوشته شما به همان صورت ذخیره خواهد شد و قابلیت جستجوپذیری آن از بین خواهد رفت.
اما نوشتههای خوب بهمنانه و خوابگرد در مورد فارسی نویسی:
1. فارسی را درست بنویسیم به روایت خوابگرد.
2. فارسی را درست بنویسیم به روایت بهمنانه (کامل شده نوشته خوابگرد).
3. برنامه PersianTray Layout را فراموش نکنید. این برنامه به شما اجازه میدهد نیم فاصله تایپ کنید و صفحه کلید استاندارد فارسی داشته باشید.
Leave a response and help improve reader response. All your responses matter, so say whatever you want. But please refrain from spamming and shameless plugs, as well as excessive use of vulgar language.
به نکته خوبی اشاره کردید. این مساله جستجوپذیر بودن واقعا خیلی مهم است. آنقدر در این سالها استانداردهای مختلف استفاده شده است که این بحث جستجوپذیر بودن واقعا به یک مشکل جدی تبدیل شده. ممنون از توجه شما به موضوع نگارش صحیح فارسی. امیدوارم دیگران هم به این موضوع بیشتر بها بدهند.
به نکته خیلی خوبی اشاره کردی. تمام حرف من هم بر سر درستنویسی فارسی، هم مسئلهی خوانا بودن است و هم جستجوپذیری نوشتهها. اگر حرف بر سر استفاده از اعداد عربی است که تا به حال استفاده شده و اعداد نوشته شده در متون فارسی ما را غیر قابل جستجو میکند، میتوانم بگویم حرف بر سر حروف «ي» و «ك» عربی نیز هست! چرا مثلا نمیگوییم بیایید همچنان از «ي» و «ك» استفاده کنیم تا نوشته ما قابل جستجو باشد؟!
باز هم از توجه و اشاعه درستنویسی و کار خوبی که انجام میدی ممنون. من اما همچنان پافشاری میکنم که استفاده از ارقام هندی که در تمام نوشتار غیر وبی ما وجود دارد هیچ نقصی در جستجوپذیری ندارد. باز هم اگر کجفهمی از من است خوشحال میشوم بهتر بگویید.
شاد و رها باشی
الان و همیشه.